Błyszczka jarzynówka – letnie migracje lokalnym zagrożeniem upraw
Błyszczka jarzynówka (Autographa gamma) jest gatunkiem motyla z rodziny sówkowatych (Noctuidae), powszechnie występującym w Polsce oraz w całej Europie Środkowej. Osobniki dorosłe są aktywne zarówno w dzień, jak i w nocy. Przednie skrzydła mają barwę szarobrązową, natomiast tylne są jaśniejsze, szeroko zaokrąglone i wyraźnie kontrastują z pierwszą parą skrzydeł. Cechą charakterystyczną gatunku jest srebrzystobiała plamka w kształcie małej greckiej litery gamma (γ), widoczna na przednich skrzydłach. Rozpiętość skrzydeł dorosłych motyli wynosi zazwyczaj 35-40 mm.
Cykl rozwojowy błyszczki jarzynówki trwa zwykle kilka tygodni, a jego długość zależy przede wszystkim od temperatury otoczenia. Samice składają od 500 do ponad 1000 jaj, umieszczając je pojedynczo lub w niewielkich grupach na spodniej stronie liści roślin żywicielskich. Po kilku dniach wylęgają się gąsienice o zielonym ubarwieniu z jaśniejszymi podłużnymi pasami. Larwy posiadają trzy pary posuwek odwłokowych, dlatego poruszają się charakterystycznym „kroczącym” ruchem, przypominającym sposób przemieszczania się gąsienic miernikowcowatych (Geometridae).
Gąsienice są wybitnymi polifagami i żerują na bardzo szerokim spektrum roślin. Spotyka się je między innymi na roślinach kapustowatych, koniczynie, pokrzywie oraz wielu gatunkach roślin ruderalnych i uprawnych. Intensywne żerowanie prowadzi do powstawania licznych uszkodzeń, takich jak wygryzienia i perforacje blaszek liściowych, uszkodzenia stożków wzrostu oraz młodych pędów. W przypadku niektórych gatunków roślin, np. winorośli, gąsienice mogą uszkadzać również kwiatostany, zawiązki owoców oraz dojrzewające owoce.
Podczas lustracji plantacji należy zwracać szczególną uwagę na uszkodzenia liści oraz obecność gąsienic zarówno na spodniej, jak i górnej stronie blaszki liściowej. Dodatkowym objawem żerowania są ciemnobrązowe odchody pozostawiane przez larwy. W przypadku masowego wystąpienia szkodnika gąsienice mogą całkowicie zniszczyć blaszki liściowe, prowadząc do wystąpienia gołożerów. W uprawach rolniczych i ogrodniczych błyszczka jarzynówka zaliczana jest do groźniejszych szkodników ze względu na szerokie spektrum roślin żywicielskich, wysoką płodność samic oraz możliwość gwałtownego wzrostu liczebności populacji.
W warunkach klimatycznych Polski gatunek ten z reguły nie zimuje i corocznie zasiedla kraj dzięki migracjom z cieplejszych regionów Europy Południowej. Pierwsze naloty motyli mogą być obserwowane już pod koniec kwietnia i w maju. Intensywność migracji jest silnie uzależniona od temperatury powietrza oraz kierunku i prędkości wiatru. Wysokie temperatury i ciepłe noce sprzyjają masowym nalotom. Migracje obserwowane latem mają najczęściej charakter dyspersyjny i prowadzą do zasiedlania nowych obszarów oraz mieszania się populacji. W latach szczególnie sprzyjających rozwojowi szkodnika może dochodzić do masowych pojawów i znaczących strat gospodarczych.
W warunkach klimatycznych Polski gatunek ten z reguły nie zimuje i corocznie zasiedla kraj dzięki migracjom z cieplejszych regionów Europy Południowej. Pierwsze naloty motyli mogą być obserwowane już pod koniec kwietnia i w maju. Intensywność migracji jest silnie uzależniona od temperatury powietrza oraz kierunku i prędkości wiatru. Wysokie temperatury i ciepłe noce sprzyjają masowym nalotom. Migracje obserwowane latem mają najczęściej charakter dyspersyjny i prowadzą do zasiedlania nowych obszarów oraz mieszania się populacji. W latach szczególnie sprzyjających rozwojowi szkodnika może dochodzić do masowych pojawów i znaczących strat gospodarczych.
Podczas lustracji pól w województwie wielkopolskim stwierdzono liczne występowanie motyli błyszczki jarzynówki, co może wskazywać na potencjalne zagrożenia dla plantacji buraka cukrowego oraz wielu innych upraw. Obecnie w Polsce brak jest środków ochrony roślin zarejestrowanych do zwalczania tego gatunku w uprawie buraka cukrowego, co znacząco ogranicza możliwości bezpośredniej ochrony chemicznej.
Podczas lustracji pól w województwie wielkopolskim stwierdzono liczne występowanie motyli błyszczki jarzynówki, co może wskazywać na potencjalne zagrożenia dla plantacji buraka cukrowego oraz wielu innych upraw. Obecnie w Polsce brak jest środków ochrony roślin zarejestrowanych do zwalczania tego gatunku w uprawie buraka cukrowego, co znacząco ogranicza możliwości bezpośredniej ochrony chemicznej.
Aktualny wykaz środków ochrony roślin zarejestrowanych do zwalczania tego szkodnika można znaleźć w rejestrach Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Aktualny wykaz środków ochrony roślin zarejestrowanych do zwalczania tego szkodnika można znaleźć w rejestrach Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
https://www.gov.pl/web/rolnictwo/wyszukiwarka-srodkow-ochrony-roslin---zastosowanie
