Na plantacjach zbóż ozimych w powiecie średzkim (woj. wielkopolskie) stwierdzono pierwsze objawy żerowania skrzypionek oraz obecność pierwszych chrząszczy tego szkodnika. Ich pojawienie się związane jest ze wzrostem temperatury powyżej 10°C, który sprzyja wiosennemu nalotowi chrząszczy zimujących w ściółce na plantacje zbóż, głównie pszenicy, jęczmienia, pszenżyta i owsa. 

Chłodny przebieg wiosny 2026, przy okresowych niedoborach opadów, sprzyja wydłużeniu aktywności i żerowania kluczowych szkodników upraw, szczególnie w rzepaku ozimym (m.in. larw chowaczy łodygowych). Osłabienie roślin wynikające z deficytu wilgoci może zwiększać ich podatność na uszkodzenia, a wraz z prognozowanym wzrostem temperatur należy spodziewać się dynamicznego wzrostu liczebności kolejnych szkodników – słodyszka rzepakowego i szkodników łuszczynowych. Dlatego należy prowadzić regularny monitoring plantacji (żółte naczynia, tablice lepowe, bezpośrednia lustracja wzrokowa).

Na plantacjach rzepaku obserwuje się wtórne pojawienie objawów suchej zgnilizny kapustnych związanych z porażeniem przez grzyb Plenodomus spp. Objawy te występują głównie na starszych tkankach roślin i mogą stanowić źródło dalszych infekcji w sprzyjających warunkach środowiskowych.

 Mszyce jako fitofagi w sposób bezpośredni negatywnie oddziałują na wzrost i plonowanie roślin. Są organizmami zmiennocieplnymi, a temperatura powietrza stanowi jeden z głównych czynników wpływających na ich cykl życiowy. Należy pamiętać, że monitoring i sygnalizacja odgrywają kluczową rolę w gromadzeniu cennych danych z obserwacji polowych, przyczyniając się do poznania rozmieszczenia oraz dynamiki pojawu gatunków, a w szczególności do wczesnego wykrywania inwazji tych szkodników.

      W naszym kraju skutecznie wykorzystuje się monitoring w przypadku mszycy burakowej (trzmielinowo-burakowej) oraz czeremchowo-zbożowej. Są to jedne z najliczniej występujących gatunków mszyc o dużym znaczeniu gospodarczym.

W uprawach szklarniowych należy zwrócić uwagę na pojawienie się wełnowców (Pseudococcidae) oraz mączlików (Aleyrodidae). Obecność tych szkodników stwierdzono na oleandrze, co należy traktować jako sygnał ostrzegawczy również dla roślin zielarskich utrzymywanych pod osłonami. Mączliki są częstym problemem w szklarniach i mogą zasiedlać szeroki zakres ziół, m.in. miętę, lawendę, melisę, rozmaryn, majeranek, oregano, szałwię, bazylię i werbenę cytrynową. Wełnowce także należą do typowych szkodników obiektów szklarniowych i roślin doniczkowych, a we wczesnej fazie łatwo pozostają niezauważone, ponieważ ukrywają się w miejscach osłoniętych.

Na plantacjach pszenicy, szczególnie na starszych liściach, obserwuje się objawy porażenia przez Zymoseptoria tritici, grzyba wywołującego objawy septoriozy paskowanej liści. Widoczne są charakterystyczne nekrotyczne plamy z obecnością piknidiów (owocników grzyba), co wskazuje na aktywny rozwój patogenu i możliwość dalszej infekcji w warunkach sprzyjającej wilgotności.

W przechowywanym materiale nasiennym konopi mogą pojawiać się szkodniki magazynowe, w tym omacnica spichrzanka (Plodia interpunctella) oraz mklik mączny (Ephestia kuehniella). Ich larwy rozwijają się w suchych produktach roślinnych i nasionach, a szkody wynikają nie tylko z podjadania materiału, ale również z jego zanieczyszczenia przędzą, odchodami, wylinkami i oprzędami. Zasiedlenia takich szkodników notowano także w przechowywanych nasionach konopi.

  Chłodna wiosna oraz wciąż wychłodzona gleba spowalniają tempo wegetacji rzepaku. Poszczególne fazy rozwojowe roślin pojawiają się później i trwają dłużej niż zwykle. Niskie temperatury powietrza, a także kondycja plantacji po zimie, mogą opóźniać rozwój pąków kwiatowych, co w konsekwencji wydłuża okres szkodliwego żerowania agrofagów.

       W aktualnym sezonie duże wahania temperatury już spowodowały problemy z terminowym zwalczaniem chowaczy. Przy niskich wartościach temperatury nie wszystkie substancje czynne mogły być stosowane zgodnie z zaleceniami. Dodatkowo aktywność owadów miała i nadal ma charakter falowy, co znacznie utrudnia wychwycenie optymalnego terminu wykonania zabiegu chemicznego.

          Należy pamiętać, że owady są zmiennocieplne, a ich aktywność wyraźnie wzrasta wraz ze wzrostem temperatury w ciągu dnia. Chłodne noce oraz poranne przymrozki mogą natomiast zaburzać zarówno monitoring, jak i właściwą ocenę zagrożenia na plantacjach.

Na podstawie badań prowadzonych w Sadzie Doświadczalnym Instytutu Ogrodnictwa – PIB w Dąbrowicach, w dniu 6 kwietnia 2026 r., w około 15% pseudotecjów stwierdzono dojrzałe askospory Venturia inaequalis oraz pojawienie tych zarodników w powietrzu sadu.

Szarek komośnik już zaczyna opuszczać schronienia zimowe i pojawia się na polach. Pomimo braku roślin buraka cukrowego może żerować na niektórych chwastach, głównie komosach, co przyśpiesza jego gotowość do rozrodu. W ubiegłym sezonie wegetacyjnym szarek komośnik stanowił ogromny problem w uprawach buraka cukrowego już nie tylko na wschodzie kraju, ale również w innych regionach. Posiłkując się danymi Krajowego Związku Plantatorów Buraka Cukrowego przypominamy o sytuacji, która wystąpiła w poprzednim sezonie wegetacyjnym (mapa). W tym sezonie pierwsze osobniki agrofaga odłowiono już na początku marca, choć gleba była jeszcze zmarznięta. Obecnie otrzymujemy sygnały z województwa kujawsko-pomorskiego, mazowieckiego i lubelskiego o aktywności pierwszych osobników, które wpadają w pułapki. Warunki atmosferyczne powoli pozwalają na siewy buraka cukrowego, który za chwile skiełkuje i w tej fazie będzie najbardziej narażony na uszkodzenie lub całkowite zniszczenie przez szkodnika.